Sezgi Testi
Seri 0
No. 011961–62Yale Üniversitesi40 katılımcı

Düğme senin elinde

Gazete ilanıyla gelen 40 erkek, “hafıza ve öğrenme üzerine bir araştırma” için laboratuvara çağrıldı. Görevleri, yan odadaki “öğrenci” her yanlış cevap verdiğinde ona elektrik şoku vermekti.

Şok her seferinde 15 volt artıyordu. Makinedeki son düğmenin üzerinde 450 volt ve sadece “XXX” yazıyordu. Bir noktadan sonra öğrenci duvarı yumrukladı, sonra sesi hiç çıkmadı. Önlüklü deneyci her tereddütte sakin bir sesle “Lütfen devam edin” dedi.

Önce sen

Sen olsan hangi düğmede dururdun?

15 volt450 volt

Bu cevap varsayımsal; gerçek bir laboratuvardaki davranışınla aynı şey değil.

Sence katılımcıların yüzde kaçı 450 volta kadar devam etti?

İlk sonuç

40 kişiden 26’sı, yani %65’i, son düğmeye kadar devam etti. Öğrenci aslında deneyle anlaşmış bir oyuncuydu ve şoklar gerçek değildi; ama katılımcılar bunu bilmiyordu.

Bugün ne biliyoruz

2009’da Jerry Burger deneyi etik sınırlar içinde, 150 voltta durdurarak tekrarladı: Katılımcıların %70’i 150 voltu geçmeye hazırdı. Milgram’ın aynı noktadaki oranı %82,5’ti ve fark anlamlı değildi. Öte yandan Milgram’ın arşivini inceleyen araştırmacılar, deneycilerin zaman zaman senaryonun dışına çıktığını ve bazı katılımcıların şokların gerçek olduğundan şüphelendiğini gösterdi. Milgram’ın kendi çeşitlemelerinde de itaat oranı koşullara göre büyük ölçüde değişti.

Şaşırtıcı olan

Deneyden önce Milgram’ın görüştüğü psikiyatristler, son düğmeye kadar gidenlerin binde bir civarında kalacağını tahmin etmişti.

Kaynaklar

  1. Milgram, S. (1963). Behavioral study of obedience. Journal of Abnormal and Social Psychology, 67(4), 371–378. doi.org/10.1037/h0040525
  2. Burger, J. M. (2009). Replicating Milgram: Would people still obey today? American Psychologist, 64(1), 1–11. doi.org/10.1037/a0010932

İlerlemen yalnızca bu tarayıcıda saklanır. Sonuçlar yayımlanmış çalışmalardan alınmıştır; kaynaklar her deneyin altında. Hakkında ve yöntem